ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )

مقدمه 77

مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى )

پس از آنكه از شغل ادارى بازنشست شد به مدت ده سال صديق مكرم و دانشمند محترم جناب آقاى روضاتى كه از خاندانهاى اصيل و علمى اصفهان مىباشند و به حمد اللّه قريب چهارصد است كه علم و روحانيت و رياست و نفوذ روحانى در بين آنانست وى را و خانواده‌اش را به منزل خود دعوت كرده و با كمال بزرگوارى از آنان پذيرائى نموده كتابخانه بسيار نفيس و گرانمايه ارثى و اكتسابى ايشان در اختيار مرحوم معلم قرار گرفت و ايشان هم وقت مطالعه و هم وسيله آن را پيدا كرد كه به نظر من بهترين ايام حيات علمى و تحقيقى مرحوم معلم مىباشد . بوسيله ايشان با بسيارى از بزرگان و دانشمندان آشنا گرديد و از كتابخانه ايشان بهره‌هاى علمى زياد برد . در سال 1377 جلد يكم و در سال 1382 جلد دوم كتاب « مكارم الآثار » يعنى نتيجه تحقيقات و تتبعات يك‌عمر آقاى معلم بهمت و كوشش جناب آقاى روضاتى چاپ و منتشر گرديد و به نظر فضلاى دور و نزديك رسيد ، دانشمندان داخلى و خارجى از وجود محققى همچون او آگاه شدند و از نتيجه تحقيقاتش بهره‌مند گرديدند و بدين مناسبت وى اندكى شناخته شد و از گمنامى قبل خارج گرديد . به حق و انصاف بايد آقاى روضاتى را زنده‌كننده معلم ناميد زيرا اگر ايشان وى را در پناه خود نگرفته بود و كتابش را بچاپ نمىرسانيد وى مانند هزاران عالم ديگر در گمنامى مىمرد و آثارش ورق ورق شده طعمه موريانه مىگرديد . آنچه بايد در اينجا تذكر داده شود آنكه : مرحوم معلم پايه كتابى مفصل و مبسوط بنام « مكارم الآثار » را نهاده بود كه در شرح حال هركس تا آنجا كه مقدور بوده از پدرانش بطور كامل يادآورى شده و هريك از آنان را شرح‌حالى مفصل نوشته است و چون خود ايشان متوجه مىشوند كه اين كار بدست يك نفر و با نداشتن وسائل كافى و از همه مهمتر عمرهاى كوتاه انجام‌پذير نيست كتاب را ناتمام رها كرده و كتاب حاضر كه تاكنون پنج مجلد آن بنام « مكارم الآثار » بچاپ رسيده است بنام « مختصر المكارم » شروع نموده و همان اساس را لكن اندكى مختصرتر به انجام رسانيدند . ديگر از تأليفات ايشان كه فعلا بخاطر دارم و خود ايشان آن را متذكر نشده‌اند : 1 - « شرح حال شيخ الرئيس ابو على سينا » مىباشد كه محقق محترم جناب روضاتى از